بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي
459
تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )
زن آزاد زنا مىكند ؟ عمر خطاب ازين سخن تبسم كرد بسبب امرى كه ميان ايشان در زمان جاهليت واقع شده بود . يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اى آن كسانى كه ايمان آوردهايد لا تَتَوَلَّوْا قَوْماً غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ دوستى مكنيد با گروهى كه غضب كرده خداى تعالى بر ايشان قَدْ يَئِسُوا مِنَ الْآخِرَةِ بتحقيق مأيوس و نااميدند از آخرت و از بعثت در آخرت بواسطهء انكار ايشان امور اخروى را كَما يَئِسَ الْكُفَّارُ مِنْ أَصْحابِ الْقُبُورِ چنانچه مأيوس و نااميدند آن كافران مغضوبين از اهل قبرها يعنى مأيوساند ازين كه اموات ايشان كه در قبرها غنودهاند در آخرت مبعوث گردند و چون مراد از كفار همان مغضوبيناند ظاهر ايراد ضمير جمع بود كه تا راجع به آنها شود پس وضع ظاهر موضع ضمير اشارتست بر اينكه يأس و نااميدى مغضوبين بواسطهء كفر ايشانست و ميتواند كه مراد از كفار غير آن جماعت باشند به اين معنى كه آن مغضوبين نااميد از ثواب آخرتند چنانچه نااميدند از ثواب آخرت آن كافرانى كه مردهاند زيرا كه در قبر جاى خود را مىبينند و بسوء عاقبت خود يقين حاصل ميكنند . روايت كردهاند كه حضرت امير المؤمنين عليه السّلام مكرر ميفرمودهاند كه « العجب كل العجب بين جمادى و رجب » پس شخصى گفت كدام امر عجيب است كه شما هميشه از آن تعجب ميكنيد ؟ حضرت فرمود « ثكلتك امك » يعنى بگريد بر تو مادر تو كدام امر ازين عجيبترست كه اصحاب قبور در ما بين ماه جمادى و رجب زنده شوند و گردن بزنند آن زندگانى را كه آنها دشمن خدا و رسول خدا و اهل بيت اويند به حق آن خدايى كه شكافت تخم را از زير زمين تا از آن نباتات رويد و آفريد انسان را گويا كه من آنها را مىبينم كه در ميان كوچههاى كوفه تردد ميكنند و شمشيرهاى كشيده از غلاف بر سر دوش خود دارند و اعداء دين حق را ميكشند و بعد ازين فرمودند كه اينست تأويل آيهء « قَدْ يَئِسُوا مِنَ الْآخِرَةِ كَما يَئِسَ الْكُفَّارُ مِنْ أَصْحابِ الْقُبُورِ » بنا برين حاصل معنى آيه اينست كه نااميدند اين مغضوبين از آخرت